Ethereum Nedir?

Ethereum’u ve toplum üzerindeki muhtemel etkisini anlamak için, öncelikle temel özelliklerini ve bu özelliklerin standart yaklaşımlardan ne farkları olduğunu öğrenmeliyiz.

Her şeyden önce, Ethereum merkezsizleştirilmiş bir sistemdir. Diğer bir ifadeyle, onu yöneten herhangi bir birim yoktur. İnternet üzerindeki hizmetlerin, girişimlerin ve diğer işlerin çok büyük bir çoğunluğu merkezi bir sisteme sahiptir. Bu yaklaşım yüzyıllardır var. Tarih, şayet iki taraftan birisi diğerine güvenmezse, bu yaklaşamın ne kadar sıkıntılı olabileceğini bize gösterdi.

Merkezileştirilmiş yaklaşım tek bir birimden kontrol edilebilir, aynı zamanda tek bir birimden çökebilir. Bu tekillik, uygulamaları ve online hizmetleri hack saldırılarına ve hatta güç kesintilerine karşı oldukça savunmasız hale getiriyor. Daha kötüsü ise, birçok sosyal ağ veya online hizmet için kişisel bilgilerimizi girmemiz gerekiyor. Bu bilgiler şirketlerin sunucularında saklanıyor. Bu yüzden, kişisel bilgilerimiz o tek merkezli sunuculardan, şirketin kendisi veya hacker’lar tarafından çalınabilir.

Ethereum, merkezsizleştirilmiş ve kimse tarafından kontrol edilemeyen, tamamen özerk bir sisteme sahiptir. Hataların meydana gelebileceği bir merkezi de yoktur. Binlerce gönüllünün bilgisayarları üzerinden çalıştığı için asla offline (hizmet dışı) duruma da gelemez. Buna ek olarak, kullanıcıların kişisel bilgileri de kendi bilgisayarlarında kalır. Uygulamalar, videolar gibi diğer içerikler ise App Store veya YouTube hizmetlerinde olduğu gibi onlarca kural-izin dayatılmadan, tamamen geliştiricisinin kontrolündedir.

Ethereum Blockchain ne işe yarar?

Bir diğer yandan, sürekli karşılaştırılmalarına rağmen, Bitcoin ve Ethereum’un aslında ne kadar farklı amaçlara sahip, farklı projeler olduğunu anlamak çok önemlidir. Bitcoin, Blockchain adı verilen dağıtık açık defter teknolojisi (distributed publig ledger) üzerine kurulmuş ilk kripto para birimi ve para transfer sistemidir.

Ethereum uygulaması ise Bitcoin’in temelindeki teknolojiyi alıp onun kapasitesini geliştirmiştir. Ethereum, kendi internet tarayıcısı, kodlama dili ve ödeme sistemi olan devasa bir ağ (network) sistemidir. Hepsinden öte, kullanıcılarının, Ethereum’un Blockchain’ini kullanarak merkezsizleştirilmiş uygulamalar yapmasını mümkün kılan bir sistemdir.

Bu uygulamalar tamamen yeni fikirler de olabilir, daha önceden yapılmış bir merkezsizleştirilmiş uygulamanın yeni bir yorumu da olabilir. Ethereum, üçüncü partileri bir diğer deyişle aracıları, ortadan kaldırıyor. Örneğin, Facebook’ta beğendiğin bir müzisyenin gönderilerini beğenip paylaştığında, sayfadaki reklamlar sayesinde elde edilen gelir doğrudan Facebook’a gider. Böyle bir sosyal ağın Ethereum versiyonunda ise hem müzisyen hem de dinleyici kazanır. Kickstarter’ın Ethereum versiyonu olsaydı, bu versiyonda şirketine sadece yapay bir gelir, katkı veya yatırım sağlamış olmayacak, gelecekteki kaârından birazını avans gibi çekebiliyor olacaktık. Sonuç olarak, Ethereum merkezli uygulamalar, üçüncü partilere olan her türlü ödemeyi sona erdirecek.

Ethereum kısaca, kullanıcıların merkezsizleştirilmiş uygulamalar inşa etmesine izin veren, halka açık bir Blockchain merkezli dağıtım yazılımı platformudur.

Daha önceden de belirttiğimiz gibi, Ethereum merkezsizleştirilmiş bir uygulamadır yani eşler arası (peer-to-peer) yaklaşımını kullanır. Kullanıcılar arasında gerçekleşen her bir eylem, yalnızca kullanıcılar arasında gerçekleşir. Bu olayları kontrol eden bir otorite bulunmaz.

Ethereum sistemi dünya çapında “nodes” denilen kişiler tarafından desteklenir. Bu kişiler, Ethereum’un Blockchain ağının tamamını bilgisayarına indirip ağ üzerindeki ikili ilişkiler sistemlerini / mutabakat kurallarını denetleyen gönüllülerdir. Bu sayede ağın düzgün çalışmasına katkıda bulunarak karşılığında ödüllendirilirler.

Akıllı kontratlar (smart contracts)

Bu ikili ilişki sistemleri, ağ üzerindeki bir sürü sistemden biri olan ‘akıllı kontratlar’ tarafından belirlenir. Bu kişiler, ağ üzerindeki, güvenmek zorunda olmadığın katılımcılar ile transfer veya diğer belli başlı işlemleri gerçekleştirir. İki tarafın da karşı taraftan istediği koşullar bu kontratlara işlenir. Bu koşulların iki taraftan da onaylanması ise transferi veya belirlenmiş farklı bir işlemi tetikler. Birçok insan bu uygulamanın, gelecekte kontrat görüşmelerinin yerini alacağını düşünüyor. Bunun nedeni ise, akıllı kontrat sisteminin geleneksel kontrat kurallarının etkinliğini artırarak, çok üst düzey bir güvenlik sunması olarak görülüyor. Bir diğer sebep ise iki tarafı direkt görüştürüp güven inşa etmelerini sağlayarak, transfer masraflarını azaltması olarak görülüyor.

Bunlara ek olarak, sistem kullanıcılara akıllı kontrat işlemleri için Ethereum Virtual Machine (EVM) ile bir çalışma süresi veriliyor. Bu makine ise güvenli bir ortam sağlayarak güvenilmeyen kodlar ile programların kullanıcıları rahatsız etmesini engelliyor. EVM, ana Ethereum ağından tamamen ayrı çalışıyor, bu da akıllı kontratların test edilmesi ve geliştirilmesi için apayrı bir alan sunuyor.

Platform aynı zamanda ‘Ether’ isimli bir kripto para birimi de sağlıyor.

, , ,

Bir Cevap Yazın